Autor/autorzy

Dr Wiktor Razmus1
Dr Paweł Fortuna2

Afiliacja

1Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Wydział Nauk Społecznych, Instytut Psychologii, Katedra Psychologii Ogólnej

2Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Wydział Nauk Społecznych, Instytut Psychologii, Katedra Psychologii Stosowanej

Tytuł plakatu

Konsekwencje użytkowania dóbr luksusowych, czyli jak postrzegamy użytkowników dóbr luksusowych w aspekcie cech psychicznych

Abstrakt

Badania nad postrzeganiem użytkowników dóbr luksusowych, prowadzone głównie w podejściu ewolucyjnym, wykazały, że w niektórych kulturach takim użytkownikom przypisuje się wyższy poziom pozytywnych cech (np. statusu). Wyniki nie są jednak jednoznaczne i brakuje badań weryfikujących działanie takiego mechanizmu.

Wykorzystując teorię wymiany społecznej i teorię tożsamości społecznej celem niniejszego plakatu jest pokazanie, w jaki sposób ekspozycja luksusu - manipulowana poprzez obecność logotypu luksusowej marki na odzieży - wpływa na percepcję użytkowników takich dóbr.

Wyniki dwóch eksperymentów wykazały, że konsumenci o wysokim poziomie zaangażowania w markę oceniali osobę z widocznym logotypem marki, w którą byli zaangażowani, jako osobę o wyższym statusie, bardziej inteligentną i atrakcyjną. Co więcej, odkryliśmy mechanizm, który wyjaśnia to zjawisko. Identyfikacja z użytkownikiem marki pośredniczy w tych zależnościach, tak więc ekspozycja luksusu u osób o wysokim poziomie zaangażowania w markę prowadzi do identyfikacji z użytkownikiem marki, co z kolei wzmacnia percepcję statusu, inteligencji i atrakcyjności. Wyniki te wskazują, że ekspozycja luksusu może skutkować tym, że użytkownik luksusowej marki będzie postrzegany bardziej pozytywnie wśród osób, które angażują się w markę luksusową.

Podsumowując, badania ujawniają, że zjawisko ekspozycji luksusu nie jest uniwersalne i powinno być traktowane nie tylko w kategoriach ewolucyjnej strategii adaptacyjnej.

 


Autor/autorzy

dr Jarosław Grobelny1

Afiliacja

1Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Tytuł plakatu

Znaczenie inteligencji emocjonalnej dla zachowań i wyników pracowników

Abstrakt

Inteligencja emocjonalna (EI) jest konstruktem wywołującym w psychologii kontrowersje. Posiada ona grono zwolenników, wskazujących jej ważną rolę w determinowaniu i wyjaśnianiu ważnych zachowań w pracy i życiu człowieka; jak i przeciwników, dowodzących, że EI nie wnosi dodatkowych informacji ponad te o głównych cechach osobowości i zdolnościach poznawczych osoby. Dodatkowo, różny jest sposób definiowania tego konstruktu przez psychologów. W efekcie w literaturze wyróżnić można trzy wiązki badawcze, w obrębie których EI określana jest jako cecha, zdolność lub forma pośrednia.
Plakat prezentuje wyniki meta-analizy podsumowującej w systematyczny sposób rezultaty badań dotyczących związku EI z efektywnością zawodową pracowników (k = 99, N = 17 889). Szczególną uwagę zwrócono na prezentację i analizę niepublikowanych wcześniej wyników dotyczących porównania związków i znaczenia EI rozumianej zgodnie z każdą z trzech wyróżnionych wiązek badawczych.
Za najważniejsze wyniki systematycznego przeglądu można uznać wniosek o wiodącej roli w miejscu pracy EI zdefiniowanej jako zdolność, ale badanej poprzez samo-opis (rhoXPa = 0.49) oraz słabą relację EI mierzonej faktycznymi testami z wynikami i zachowaniami pracowników (rhoXPa = 0.34). Dodatkowo, jeżeli pod uwagę brane były wyłącznie ilościowe kryteria efektywności, ważniejszym predyktorem okazywała się EI cechowa (rhoXPa = 0.25 vs. rhoXPa = 0.30).
W treści plakatu przedyskutowane zostaną możliwe konsekwencje przedstawionych wyników dla praktyki psychologii pracy i organizacji oraz teorii dotyczącej EI.

 


Autor/autorzy

Dr Mateusz Paliga1

Afiliacja

1Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Nauk Społecznych, Instytut Psychologii

Tytuł plakatu

Znaczenie dyspozycji operatorów robotów współpracujących dla płynności interakcji człowiek–robot. Rola dobrostanu afektywnego

Abstrakt

Czwarta rewolucja przemysłowa doprowadziła do powstania inteligentnych fabryk, w których działają roboty przemysłowe. Wyjątkowym rozwiązaniem są przemysłowe roboty współpracujące (coboty) funkcjonujące w diadzie z operatorami podczas wykonywania zadań. Ponieważ inteligentne fabryki są miejscami antropocentrycznymi, obcujący z technologią ludzie pozostają w nich kluczowym czynnikiem sukcesu.

Z tego powodu celem projektu była analiza znaczenia różnic indywidualnych (podstawowego samowartościowania i kapitału psychologicznego) i dobrostanu afektywnego dla płynności interakcji człowiek-robot. W badaniu zweryfikowano hipotezę o pozytywnych związkach cech osobowości i interakcji człowiek-robot oraz - zgodnie z teorią poszerzającej i budującej funkcji emocji pozytywnych - hipotezę o pośredniczącej roli dobrostanu afektywnego.

Model zależności zmiennych zweryfikowany na danych z ogólnopolskiej próby 200 operatorów cobotów okazał się bardzo dobrze dopasowany (χ2 = 18.80 (df = 17; p = .34); CFI = .99; NNFI = .99; RMSEA = .02). Wyniki świadczą, że podstawowe samowartościowanie jest pozytywnie związane z oceną wkładu pracy cobota w diadzie człowiek-robot. Spośród składowych kapitału psychologicznego nadzieja ma pozytywny związek z wkładem człowieka w pracę z robotem oraz oceną współpracy człowiek-robot na poziomie zespołowym. Ujawniono także, że pozytywne i negatywne emocje mają pośredniczącą rolę w relacjach dyspozycji i interakcji z robotami.

Rezultaty mogą być wykorzystane w projektowaniu stanowisk współpracy człowieka i robota z perspektywy ergonomii kognitywnej uwzględniającej różnice indywidualne w dyspozycjach operatorów.

 


Autor/autorzy

Dr Anna Pyszkowska1

Afiliacja

1Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Nauk Społecznych, Instytut Psychologii

Tytuł plakatu

Orientacja temporalna, self-compassion i fuzja poznawcza: różnice pomiędzy osobami z diagnozą zaburzeń depresyjnych a grupą niekliniczną

Abstrakt
Orientacja temporalna (OT) to poznawczy schemat postrzegania rzeczywistości przez pryzmat przekonań dotyczących przyszłości, teraźniejszości lub przeszłości. Nadmierna koncentracja na jednej lub kilku OT może predysponować jednostkę do sztywności poznawczej lub problemów ze zdrowiem psychicznym, w tym zaburzeń depresyjnych. Wskazuje się, że mechanizmem wzmagającym usztywnienie jest fuzja poznawcza, z kolei self-compassion może stanowić czynnik ochronny przed rozwojem psychopatologii.

Celem badania było określenie związków pomiędzy OT, fuzją poznawczą i self-compassion w grupie osób z diagnozą zaburzeń depresyjnych. W badaniu wzięło udział 300 osób (150 osób z diagnozą depresji, w tym 70,67% kobiet, oraz 150 osób z grupy kontrolnej bez diagnozy, w tym 56,56% kobiet). 38,67% osób z rozpoznaniem depresji korzystała ze wsparcia psychiatryczno-psychoterapeutycznego. Regresja hierarchiczna wykazała, że fuzja poznawcza była jedynym istotnym predyktorem przeszłościowej negatywnej OT (t=2.879, p=.01); fuzja redukowała istotność samych objawów depresyjnych. Diagnoza depresji pełniła rolę istotnego moderatora w relacji pomiędzy fuzją poznawczą a przeszłościową pozytywną OT (Z=2.947, p=.003) i teraźniejszą hedonistyczną OT (Z=1.882, p=.05), self-compassion a teraźniejszą hedonistyczną OT (Z=2.55, p=.01) i teraźniejszą fatalistyczną OT (Z=2.354, p=.02).

Uzyskane wyniki sugerują, że fuzja poznawcza może pełnić rolę mechanizmu utrzymującego dysfunkcjonalne przekonania powodujące natężenie objawów depresyjnych, co stanowi istotny przyczynek do wykorzystania wyników w zastosowaniu aplikacyjnym w pracy z pacjentami depresyjnymi.

 


Autor/autorzy

Dr Barbara Cichy-Jasiocha1
Dr Martyna Płudowska2

Afiliacja

1,2 Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Wydział nauk Społecznych, Instytut Psychologii, Katedra Psychologii Różnic Indywidualnych

Tytuł plakatu

Psychologiczne predyktory motywacji osiągnięć w karierze międzynarodowej u studentów uzdolnionych plastycznie podczas pandemii COVID-19

Abstrakt

Celem badań było określenie poziomu i struktury motywacji osiągnięć w karierze międzynarodowej u studentów uzdolnionych plastycznie podczas trwającej pandemii COVID-19 oraz wybranych psychologicznych predyktorów tej motywacji spośród branych pod uwagę zmiennych psychologicznych takich jak: podstawowe samowartościowanie, ryzyko stymulacyjne i instrumentalne oraz poczucie stresu.

Badanie zostało przeprowadzone w 2020 roku wśród 154 studentów kształcących się w Akademiach Sztuk Pięknych lub wydziałach artystycznych związanych ze sztuką plastyczną i posiadających uzdolnienia plastyczne oraz 184 studentach, którzy nie posiadali uzdolnień plastycznych, a ich edukacja nie była związana z kierunkiem artystycznym. Zastosowano 5 narzędzi badawczych: (1) Skalę Motywacji Osiągnięć w Karierze Międzynarodowej Bańki, (2) Inwentarz Motywacji Osiągnięć Schulera i in. w polskiej adaptacji Sękowskiego i Klinkosza, (3) Skalę Podstawowego Samowartościowania Judge’a i in. w polskiej adaptacji: Walczaka i Derbisa, (4) Kwestionariusz Ryzyka Stymulacyjnego i Ryzyka Instrumentalnego Makarowskiego i (5) Kwestionariusz Poczucia Stresu Plopy i Makarowskiego.

Ogólny poziom motywacji osiągnięć w karierze międzynarodowej w grupie studentów uzdolnionych plastycznie jest niski, lecz istotnie wyższy w grupie plastyków niż w grupie porównawczej. Poziom ogólnej motywacji do osiągania sukcesu w obu grupach jest przeciętny. Motywacja w aspekcie dążenia do doskonałości w konkurencji społecznej jest na ponadprzeciętnym poziomie w obu grupach. Motywacja do osiągnięć międzynarodowych związana z dążeniem do zdobycia wiedzy oraz doświadczenia jest istotnie wyższa w grupie plastyków niż w grupie porównawczej. Istnieją istotne statystycznie różnice w strukturze motywacji osiągnięć w obu grupach.

Ogólny wynik poczucia stresu, czynnik ambicji ogólnej motywacji osiągnięć oraz ryzyko instrumentalne są pozytywnymi predyktorami aspektów motywacji osiągnięć w karierze międzynarodowej u studentów uzdolnionych artystycznie.

 


Autor/autorzy

Mgr Kaja Głomb1
Dr hab. Przemysław Piotrowski2
Dr Bożena Gulla3
Maria Mastek4

Afiliacja

1,2,3 Uniwersytet Jagielloński, Instytut Psychologii Stosowanej, Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej Zakład Psychologii Sądowej i Kryminologii

4Uniwersytet Jagielloński, Instytut Psychologii Stosowanej, Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej

Tytuł plakatu

Znaczenie stylu emocjonalnego w efektywności identyfikacji twarzy przez naocznych świadków przestępstwa

Abstrakt

Świadkowie nierzadko odgrywają kluczową rolę w postępowaniu karnym. Badania psychologiczne od kilku dekad próbują odpowiedzieć na pytanie o to, jakie zmienne mogą pomóc wymiarowi sprawiedliwości oszacować prawdopodobieństwo uzyskania trafnych i dokładnych zeznań od świadka. Stosunkowo rzadko jednak koncentrują się one na zmiennych bezpośrednio związanych ze świadkiem – szczególnie zaś tych czynnikach, które opisują psychologiczną charakterystykę jednostki.

Celem badania, stanowiącego podstawę zgłaszanego posteru, jest identyfikacja różnic indywidualnych potencjalnie przydatnych w szacowaniu trafności zeznań świadków, a więc ocenie tego, na ile wspomnienia świadka na temat przestępstwa są zgodne z rzeczywistością i dokładne. Analizą objęta jest pamięć rozpoznawcza, a więc proces poznawczy wykorzystywany w trakcie identyfikacji sprawców przestępstwa. W przeprowadzonym badanie (n = 150; k = 96) uwagę poświęcono m.in. stylom emocjonalnym.

Wstępne wyniki sugerują istnienie różnic pomiędzy osobami dobrze rozpoznającymi twarze oraz tymi, które w trakcie policyjnego okazania mogą mieć tendencje do popełniania błędów, na kilu wymiarach funkcjonowania emocjonalnego uchwyconego kwestionariuszem ESQ-PL. Ponadto, badania wskazują na pośredniczące znaczenie wymiaru odporności we wpływie emocji na trafność rozpoznawania twarzy. Charakterystyczne prawidłowości zauważono wyłącznie u kobiet, u których zaobserwowano także wpływ emocji na trafność rozpoznań, co może sugerować różnice międzypłciowe w badanym zjawisku.

 


Autor/autorzy

Dr Marta Szewczyk1
Dr hab. Magdalena Szubielska2
Dr Paweł Augustynowicz3
Wojciech Kędziora4
Dr Wenke Möhring5

Afiliacja

1,2,3,4Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Wydział Nauk Społecznych, Instytut Psychologii, Katedra Psychologii Eksperymentalnej
5University of Basel, Faculty of Psychology
5University of Education Schwäbisch Gmünd, Institut für Humanwissenschaften

Tytuł plakatu

Styl poznawczy różnicuje czas pozyskiwania informacji przestrzennej. Badania skalowania map

Abstrakt

Skalowanie przestrzenne to zdolność do powiększania lub pomniejszania umysłowych reprezentacji obiektów. Dotychczasowe badania koncentrowały się na skalowaniu prostych map poznawanych wzrokowo lub dotykowo. Niewiele tymczasem wiadomo na temat różnic indywidualnych w strategiach skalowania map.

Celem naszego badania było ustalenie roli stylów poznawczych w procesie skalowania przestrzennego w modalności wzrokowej oraz dotykowej.

90 osób badanych (19-28 lat) zapamiętywało i odwzorowywało położenie punktu na prostej mapie. Położenia uczono się wzrokowo, dotykowo lub wzrokowo i dotykowo. Wielkości map do zapamiętania i przestrzeni do odwzorowania różniły się systematycznie (3:1, 2:1, 1:1, 1:2 i 1:3). Style poznawcze zmierzono przy użyciu kwestionariusza OSIVQ (Object-Spatial Imagery and Verbal Questionnaire) Blazhenkovej i Kozhevnikow (2009). Testowano czas uczenia się, udzielania odpowiedzi oraz trafność odwzorowania.

Jedyna różnica związana z dominacją danego stylu poznawczego polegała na tym, że osoby o przestrzennym stylu poznawczym uczyły się map istotnie dłużej niż osoby o stylach poznawczych obiektowym i werbalnym. Oznacza to, że osoby o przestrzennym stylu poznawczym mogą potrzebować więcej czasu na poznanie bodźców przestrzennych, niż osoby preferujące inne style poznawcze – ze względu na ich tendencję do przetwarzania bodźców przestrzennych w sposób sekwencyjny.

Wniosek ten ma ważne implikacje praktyczne (np. dla nauczania geografii) oraz stanowi wskazówkę metodologiczną dla projektowania kolejnych badań nad poznaniem przestrzennym.

 


Autor/autorzy

Mgr Klaudia Ponikiewska1
dr Włodzimierz Strus2
dr hab. Jan Cieciuch, prof. uczelni3

Afiliacja

1Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, Instytut Psychologii, Katedra Psychologii Różnic Indywidualnych
2Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, Instytut Psychologii, Katedra Psychologii Osobowości
3Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, Instytut Psychologii, Katedra Metodologii Badań Psychologicznych

Tytuł plakatu

Eksplorując hierarchiczną strukturę temperamentu – czy temperamentalna Wielka Dwójka to… Reaktywność i Aktywność?

Abstrakt

Przedmiotem badania była hierarchiczna struktura temperamentu, wyłoniona na podstawie relacji konstruktów wyróżnianych w ośmiu różnych modelach teoretycznych. Uwzględniono koncepcje: Strelaua, Pawłowa, Eysencka, Graya, Cloningera, Zuckermana i Kuhlmana, Bussa i Plomina oraz Rothbart i Derryberry'ego, obejmujące łącznie 34 cechy/konstrukty temperamentalne.

Analizom poddano dane zebrane od 412 osób w wieku 16–79 lat (Mwiek = 28,49; SDwiek = 11,64), z wykorzystaniem dziewięciu znanych kwestionariuszy temperamentu. Zastosowano metodę hierarchicznych struktur czynnikowych Goldberga, która doprowadziła do wyłonienia ośmiopoziomowej struktury. Interpretację wyników poprowadzono dwukierunkowo: (1) odnosząc kolejno wyodrębnione poziomy uzyskanej struktury do funkcjonujących teorii temperamentu, co pozwoliło na ukazanie ich wzajemnej komplementarności, oraz (2) podejmując próbę identyfikacji najbardziej ogólnych (meta)wymiarów temperamentu, przenikających szeroki katalog uwzględnionych konstruktów. Drugi z wymienionych kierunków interpretacji ujawnił znaczenie tzw. temperamentalnej Wielkiej Dwójki – dwóch ogólnych czynników temperamentu, korespondujących z dualnymi modelami postulowanymi zarówno teoretycznie, jak i raportowanymi empirycznie.

Czynniki te wyjaśniały 40,71% wariancji wszystkich uwzględnionych zmiennych temperamentalnych i korelowały w niemal równym stopniu – tj. r = −0,74 i 0,69 – z Ogólnym Czynnikiem Temperamentu (wyłonionym na samym szczycie uzyskanej struktury). Pierwszy z czynników Wielkiej Dwójki odnosi się do podatności na reagowanie negatywnym afektem i ogólnej negatywnej emocjonalności, natomiast treść drugiego wiąże się z szeroko rozumianą aktywnością oraz wysoko stymulującym funkcjonowaniem.

Zidentyfikowana dwójka koresponduje więc także z Reaktywnością i Aktywnością z pierwotnej wersji teorii Strelaua, co sugeruje, że mogą one stanowić fundamentalne wymiary struktury temperamentu, przenikające bardziej szczegółowe cechy wyróżniane w różnych teoriach.

 


Autor/autorzy

Mgr Paulina Olszak1

Afiliacja

1Uniwersytet Warszawski, Wydział Psychologii

Tytuł plakatu

Cechy temperamentu a funkcje wspomnień u osób we wczesnej i późnej dorosłości

Abstrakt

Celem badania było sprawdzenie powiązań między cechami RTT a funkcjami wspomnień oraz ustalenie najważniejszych temperamentalnych predyktorów funkcji wspomnień u osób w okresie wczesnej i późnej dorosłości. W badaniu wzięło udział 99 osób w wieku 18-32 lata oraz 103 osoby w wieku 60-90 lat. Uczestnicy wypełnili FCZ-KT(R) oraz RFS (Reminiscence Functions Scale). Dla każdej grupy wiekowej przeprowadzono analizę korelacji między cechami temperamentu a funkcjami wspomnień oraz analizy regresji, w których zmiennymi wyjaśnianymi były funkcje wspomnień, a zmiennymi wyjaśniającymi – cechy temperamentu.

Badanie wykazało, że perseweratywność jest istotnym predyktorem większości funkcji wspomnień oraz ogólnej częstości wspominania w obu grupach, natomiast aktywność przewiduje dodatkową część wariancji większości funkcji wspomnień u osób w późnej dorosłości. Ogółem cechy temperamentu wyjaśniały od 4 do 27% wariancji poszczególnych funkcji wspomnień i ogólnej częstości wspominania. Cechy temperamentu miały największe znaczenie w przewidywaniu ogólnej częstości wspominania w obu grupach wiekowych (odpowiednio 26 i 27% wariancji), funkcji tożsamościowej (21%) i rozwiązywania problemów (23%) w grupie starszej oraz odżywiania goryczy (25% wariancji) w grupie młodszej.

Badanie pokazuje, że perseweratywność może predysponować do częstszego wspominania oraz sugeruje, że wspominanie może być formą dostarczania sobie stymulacji przez osoby w późnej dorosłości.

 


Autor/autorzy

Mgr Ada Maksim1
Dr hab. Sławomir Śpiewak, prof. UJ2

Afiliacja

1,2Uniwersytet Jagielloński, Instytut Psychologii Stosowanej, Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej

Tytuł plakatu

Preferencja spójności jako moderator techniki "niska piłka"

Abstrakt

Nasze badanie ma na celu uzupełnienie wiedzy dotyczącej efektywności technik wpływu społecznego z rzadziej eksplorowanej perspektywy różnic indywidualnych.

Wcześniejsze badania nad klasycznymi technikami „stopa w drzwiach” i „drzwi zatrzaśnięte przed nosem” wykazały, że jednym z moderatorów skuteczności tych technik jest poziom preferencji spójności. Osoby o wysokiej preferencji spójności, które dążą do zachowania konsekwencji, zarówno na poziomie przekonań, jak i czynów łatwiej ulegają wpływowi techniki „stopa w drzwiach”. Natomiast w przypadku osób o niskiej preferencji spójności, ceniących nieprzewidywalność i zmienność skuteczniejszym narzędziem wywoływania wpływu jest technika „drzwi zatrzaśnięte przed nosem”. Do tej pory podobnych badań dotyczących roli preferencji spójności w wzbudzaniu uległości nie przeprowadzono dla trzeciej techniki sekwencyjnej – „niskiej piłki”.

Uzyskane przez nas wyniki sugerują, że w rzeczywistości preferencja spójności jest istotnym moderatorem także dla tej techniki. Podczas gdy sama technika „niskiej piłki” była skutecznym narzędziem wywierania wpływu (χ²(1) = 4.29, p = .038), to najsilniejszy efekt zauważono u osób z wysoką preferencją spójności (χ² (1) = 5.7, p = .017).

 


Autor/autorzy

Dr Paulina Banaszkiewicz1

Afiliacja

1Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Wydział Pedagogiki i Psychologii, Instytut Psychologii, Katedra Psychologii Emocji i Osobowości

Tytuł plakatu

Reaktywność emocjonalna i perseweratywność a doświadczanie i ekspresja zazdrości

Abstrakt

Celem badania było określenie, czy wybrane cechy temperamentu wiążą się z doświadczaniem i ekspresją zazdrości w związkach romantycznych.

Badanie przeprowadzono na grupie 503 osób (w tym 277 kobiet i 226 mężczyzn) w wieku od 18 do 40 lat. Zastosowano Formalną Charakterystykę Zachowania – Kwestionariusz Temperamentu autorstwa Zawadzkiego i Strelaua. W badaniu własnym skorzystano jedynie ze skali Reaktywności Emocjonalnej i Perseweratywności, ponieważ te cechy temperamentu dotyczą reagowania emocjonalnego jednostki. Do pomiaru zazdrości skonstruowano własny kwestionariusz, który mierzy ogólne nasilenie zazdrości, rozumianej jako kompleks powiązanych ze sobą myśli, emocji i zachowań w odpowiedzi na rzeczywiste zagrożenie dla związku, oraz jej cztery komponenty składowe: emocjonalna dewastacja i koncentracja na zdradzie, działania na rzecz ochrony związku, obniżona samoocena i poczucie winy, mściwa agresja. Kwestionariusz cechuje się wysoką rzetelnością (alfa Cronbacha), trafność potwierdzają korelacje z Wielowymiarową Skalą Zazdrości Pfeiffer i Wonga oraz różnice międzygrupowe (związki nieekskluzywne i ekskluzywne).

Analizy wykazały, że obie cechy temperamentu były pozytywnie skorelowane z zazdrością. Korelacja perseweratywności z ogólnym poziomem zazdrości wyniosła rho = 0,48; p < 0,01; reaktywności emocjonalnej rho = 0,42; p < 0,01. Umiarkowane korelacje wystąpiły między obniżoną samooceną i poczuciem winy a cechami temperamentu, (rho = 0,48; p < 0,01 w obu przypadkach) oraz emocjonalną dewastacją i koncentracją na zdradzie a perseweratywnością, rho = 0,36; p < 0,01 i reaktywnością emocjonalną, rho = 0,32; p < 0,01. Słabe korelacje pojawiły się między działaniami na rzecz ochrony związku a cechami temperamentu (rho = 0,22; p < 0,01 dla perseweratywności, rho = 0,13; p < 0,01 dla reaktywności) a także mściwą agresją i cechami temperamentu (rho = 0,19; p < 0,01 dla perseweratywności oraz rho= 0,10; p < 0,0 dla reaktywności).

Wyniki te potwierdziły, że przeżywanie zazdrości jest w pewnej mierze uwarunkowane temperamentalnie. Perseweratywność i reaktywność emocjonalna idą w parze z większym obniżeniem się samooceny, silniejszym strachem, samotnością i bezsilnością, większą skłonnością do porównywania się z rywalem. Obie cechy temperamentu mają również związek z innymi doznawanymi w zazdrości emocjami jak złość, smutek, frustracja, poczucie bycia zdradzonym. Jest to zgodne z teorią Bringle’a (1991), który dla intensywności reakcji w zazdrości wyróżnia m. in. skłonność do pobudliwości emocjonalnej.

 


Autor/autorzy

Mgr Donat Dutkiewicz1
dr Dominik Borawski2

Afiliacja

1,2Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach, Wydział Pedagogiki i Psychologii, Katedra Psychologii

Tytuł plakatu

Style humoru a Pięcioczynnikowy Model Osobowości

Abstrakt

Intensywny rozwój psychologii pozytywnej coraz częściej kieruje uwagę badaczy w stronę badania humoru. Jedną z najbardziej rozpowszechnionych koncepcji poruszających tę tematykę to koncepcja stylów humoru Martina i współpracowników (2003). Zakłada ona istnienie czterech stylów humoru: w służbie ego, afiliacyjnego, agresywnego i masochistycznego. Style te zazwyczaj są rozpatrywane indywidualnie, można je jednak traktować jako charakterystyczny układ wszystkich czterech stylów.

Niniejsze badanie ma celu ustalenie, czy ww. style humoru (HSQ) układają się w populacji polskiej w jakieś charakterystyczne wzorce oraz czy uzyskane klastry różnią się w zależności od przejawianych cech osobowości (NEO-PI-R). Przeprowadzono kilkukrotnie analizę skupień uczestników badania (N=438) pod kątem stylów humoru . Za najlepsze rozwiązanie potraktowano podział na dwa wzorce: pierwszy wzorzec obejmuje respondentów, którzy uzyskali wyniki powyżej średniej w stylach określanych jako adaptacyjne (w służbie ego, afiliacyjny) oraz wyniki poniżej przeciętnej w stylach dezadaptacyjnych (masochistyczny, agresywny); drugi wzorzec charakteryzuje się wynikami poniżej przeciętnej tylko w agresywnym stylu humoru, natomiast pozostałe plasują się powyżej średniej. Następnie przeprowadzono test t-studenta, który miarł na celu zbadanie różnic w zakresie cech osobowości, w każdym z uzyskanych klastrów.

Zaobserwowano różnice w czterech z pięciu czynników PMO, co ciekawe neurotyczność najbardziej różnicowała uzyskane klastry (d Cohena = 0,90), natomiast ekstrawertyczność w ogóle nie różnicowała profili.

 


Autor/autorzy

Dr Łukasz Krzywoszański1

Afiliacja

1Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie, Instytut Psychologii, Katedra Psychologii Neurokognitywnej

Tytuł plakatu

Skala Czynności Pomocniczych: nowy kwestionariusz do badania stylów działania w ujęciu Jana Strelaua

Abstrakt

Tadeusz Tomaszewski wyróżnił dwa rodzaje czynności: zasadnicze i pomocnicze, dzielące się na przygotowawcze, zabezpieczające, kontrolne i korekcyjne. Jan Strelau wykazał, że osoby wysoko reaktywne charakteryzuje przewaga czynności pomocniczych nad zasadniczymi. Zaproponował on także pojęcie stylów działania, ujmowanych jako typowe dla danej jednostki sposoby wykonywania czynności oraz wyróżnił dwa ich rodzaje: styl prostolinijny i wspomagający. Jednak do oceny stylów działania wykorzystywano dotąd wyłącznie dane obserwacyjne, które były rejestrowane w incydentalnych sytuacjach i uwzględniały wąski wycinek zachowania. Nie podjęto także prób wykazania stałości trans-sytuacyjnej i stabilności czasowej stylów działania. W związku z tym ich status jako stałych czasowo różnic indywidualnych, przejawiających się w podobnym stopniu w różnych sytuacjach i rodzajach aktywności nie został dotąd potwierdzony. W celu sprawdzenia czy style działania mogą być trafnie i rzetelnie mierzone za pomocą technik samo-opisowych podjęto próbę utworzenia autorskiego narzędzia kwestionariuszowego o nazwie Skala Czynności Pomocniczych (SCP), przeznaczonego do oceny typowego dla jednostki udziału czynności pomocniczych w działaniu.

Celem przeprowadzonych badań było także określenie struktury czynnikowej SCP i właściwości psychometrycznych jej wyników, a także zweryfikowanie formalnego statusu stylów działania, ujmowanych jako różnice indywidualne, przejawiające się w podobnym stopniu w różnych sytuacjach i różnych rodzajach aktywności. Badaniami objęto trzy próby liczące 336, 315 i 461 respondentów. Wykonano analizy rozkładów odpowiedzi na pozycje testowe, eksploracyjne i konfirmacyjne analizy czynnikowe oraz analizy spójności wewnętrznej i stabilności czasowej skal pomiarowych. Z pierwotnej puli 19 pozycji testowych wybrano 12 stwierdzeń o najlepszych własnościach psychometrycznych.

Potwierdzono zakładaną 3-czynnikową strukturę SCP obejmującą: 1) czynności przygotowawcze, 2) czynności zabezpieczające i 3) czynności kontrolno-korekcyjne. Wykazano trafność treściową i czynnikową SCP oraz satysfakcjonującą rzetelność jej wyniku ogólnego (α = .801, ω = .802, skorygowany współczynnik korelacji item-skala: od .376 do .542, średnia korelacja między pozycjami: .254).

Utworzony kwestionariusz jest nowym narzędziem o dobrych własnościach psychometrycznych, służącym do badania stylów działania oraz ich zależności z cechami temperamentu i z innymi rodzajami różnic indywidualnych.